Van koe naar koelkast
Informatie voor je spreekbeurt over ‘Van koe naar koelkast’
Zuivelproducten
In Nederland wordt de meeste zuivel gemaakt van koeienmelk. Van melk kun je bijvoorbeeld yoghurt, kaas of karnemelk maken. Er zijn een aantal stappen nodig voordat de melk een echt zuivelproduct is geworden. Je leest er hier meer over.
De koeien melken
Twee keer per dag worden de koeien gemolken met de melkmachine. Op sommige melkveebedrijven worden de koeien drie keer op een dag gemolken. Elke koe geeft ongeveer 25 liter melk per dag! Er zijn ook boeren die een melkrobot gebruiken. Dan bepalen de koeien zelf wanneer ze gemolken willen worden.
Van koe naar zuivelfabriek
Een boer of boerin heet ook wel een melkveehouder. Een melkveehouder houdt koeien om ze te melken. De melkveehouder verdient geld door melk te verkopen aan de zuivelfabriek. De meeste koeien worden 2 keer per dag gemolken met de melkmachine. De melk van de koeien gaat naar de melktank, waar de melk koel blijft.
Elke paar dagen komt de tankwagen van de zuivelfabriek langs om de tank leeg te halen. De chauffeur van de tankwagen controleert de geur, kleur en temperatuur van de melk. Daarna gaat de melk naar de zuivelfabriek.
In de zuivelfabriek
In de zuivelfabriek wordt de melk eerst gecontroleerd en verhit. Dit heet pasteuriseren. Hierdoor gaan bacteriën dood.
Van de gepasteuriseerde melk maken ze verschillende soorten zuivel, zoals kaas, toetjes of melkpoeder. Het grootste deel van de Nederlandse melk wordt kaas. De rest wordt boter, drinkmelk, melkpoeder of andere zuivelproducten.
Restproducten
Bij het maken van zuivel blijft er soms iets over. Dat noem je een restproduct. Een voorbeeld is 'wei'. Dat is niet de wei waar de koeien in staan, maar de vloeistof die overblijft bij het maken van kaas.
Vroeger werd wei vaak weggegooid. Tegenwoordig wordt het gebruikt in bijvoorbeeld frisdrank, medicijnen of babyvoeding.
Van fabriek naar supermarkt
Als de zuivelproducten klaar zijn, gaan ze eerst naar de groothandel. Daar worden de producten opgeslagen. Daarna gaan ze met een vrachtwagen naar de supermarkt.
Daar kun jij kiezen uit allerlei zuivelproducten, zoals melk, yoghurt, kaas en boter. Of melkpoeder, slagroom, kwark en pudding.
